Staat het ambacht bij het grof vuil? Over durven kiezen met gevoel

Houdbaar, mooi en tijdloos

Houdbaar gaat niet alleen over waar iets van gemaakt is, maar over waarom. Over iets kopen omdat het mooi en tijdloos is, omdat er een verhaal achter zit en je ziet dat het met liefde en aandacht is gemaakt (ambacht dus). Iets dat niet zomaar gekocht is, maar omdat het bij je past en je er niet op uitgekeken raakt. Iets wat je niet kiest voor dit seizoen, of omdat het viral ging op Insta, maar iets dat jouw leven completer maakt. Zoals je een kunstwerk kiest: niet omdat het ‘nu’ is, maar omdat het je raakt.

“Iets wat je niet kiest voor dit seizoen, of omdat het viral ging op Insta, maar iets dat jouw leven completer maakt”

Natuurlijk kan het gebeuren dat je afscheid neemt van een meubelstuk dat ooit precies goed voelde. Je gaat bijvoorbeeld samenwonen en dan is er geen ruimte voor twee inboedels. En je leven beweegt; wat in mijn studentenhuis leuk en vooral efficiënt was, past nu ook echt niet meer in mijn huidige interieur.

Een tweede leven via Marktplaats

Zo verkocht ik in 2004 het allereerste meubelstuk via Marktplaats: de leren tweezits Montis bank van mijn vriend, met wie ik ging samenwonen. Ik was niet dol op het model en de koude lederen bekleding, dus de bank ging eruit. Mij is altijd geleerd: iets wat nog goed is, gooi je niet weg, laat staan dat je het aan de straat zet.

Dat moment, ruim twintig jaar geleden, liet mij de kracht zien van de combinatie ambacht en een sterk, houdbaar merk. De bank had gebruikssporen, maar ik verkocht hem voor meer dan waarvoor hij zes jaar eerder door mijn man was gekocht. De koper was blij, wij waren blij, en Montis trouwens ook, want met dat geld kochten wij een nieuwe, iets modernere Montis bank waar eventueel ook kinderen op konden. Tien jaar later verkochten we die bank ook weer via Marktplaats zodat het een tweede leven kreeg, nadat hij drie kleine kinderen had overleefd.

We waren op een punt in ons leven beland waarop we ons de investering in een tijdloze en houdbare designbank konden veroorloven. We kozen met zorg en aandacht een Marcel Wanders Signature die de rest van ons leven bij ons mocht blijven.

Een meubelstuk met ons verhaal

Mijn ouders hebben al meer dan zestig jaar dezelfde bank. Zo’n bank waar je in wegzakt en waar je met een beetje goede wil het hele gezin op krijgt. Precies zo’n bank waar meubelstoffeerderij.nl over schrijft: een meubel dat een huishouden heeft gedragen, het leven heeft meebeleefd en sporen van gebruik heeft verzameld. De kant waar mijn vader altijd zat, zit net iets dieper dan die van mijn moeder. De kant bij het raam is door de zon iets lichter. Die bank weerspiegelt de gezelligheid van thuis en is getuige geweest van elk vrolijk en verdrietig moment uit mijn jeugd. Een meubelstuk met ons verhaal. En dat zet je niet zomaar aan de straat.

Hij is één keer opnieuw bekleed en staat nog steeds in mijn ouderlijk huis. En ik weet zeker: hij zal er ook voor een volgende generatie zijn. Als een meubel goed gekozen én goed gemaakt is, kan het generaties meegaan.
 

Waarom zie ik dan tegenwoordig zoveel banken bij het grof vuil staan?

Ligt het aan de kwaliteit, waardoor niet alleen de stof maar de hele bank na een paar jaar simpelweg ‘op’ is? Was de aankoopprijs zo laag dat herstofferen economisch onlogisch voelt? Zijn we zo trendgevoelig geworden dat we vluchtig kiezen voor iets dat eigenlijk nooit echt bij ons paste? Is het met zo weinig aandacht gemaakt dat we er ons ook niet meer aan hechten?

Met andere woorden: is fast furniture (met de al dan niet fake belofte dat het circulair is) misschien wel het best ontworpen systeem ooit? Goedkoop genoeg om gedachteloos te kopen, slecht genoeg om er snel op uitgekeken te zijn, en slim genoeg om ons te laten geloven dat afdanken niet zo erg is, want het is tenslotte ‘circulair’.

“Goedkoop genoeg om gedachteloos te kopen, slecht genoeg om er snel op uitgekeken te zijn, en slim genoeg om ons te laten geloven dat afdanken niet zo erg is, want het is tenslotte ‘circulair’”

Toen ik voor een meubeldesignlabel werkte, was de eerste vraag bijna altijd: “Hoe duurzaam is dit product?” Het beste antwoord dat ik kon geven was: als je kiest met gevoel en niet met trends, is het een houdbare keuze. En als iets met aandacht is ontworpen en gemaakt, mág je verwachten dat het een leven lang mee kan – mits je het koestert, verzorgt, respecteert en repareert. Woorden die we, zowel als koper als als producerend merk, bijna lijken te zijn vergeten.
 

Het begrip design uitgehold

Het begrip design is ondertussen behoorlijk uitgehold. Alles wat ‘ontworpen’ is, heet design. Gamma verkoopt designmeubels, Action designlampen, Trendhopper designtrends. Het woord verkoopt nu eenmaal beter dan gewoon ‘stoel’.

Hoogwaardig design, waar ontwerp, materiaal, constructie en maakproces samenkomen, bevindt zich steeds meer in een spagaat. High-end merken staan bekend om kwaliteit, duurzaamheid en vaak ambachtelijke productie, meestal in Europa. En ook daar zie je de druk van snelheid, collecties, zichtbaarheid en trendgevoeligheid toenemen. Het aloude systeem waarin deze merken werken is, net als in de fashionindustrie, moeilijk te veranderen. En precies daar springt fast furniture op in.

Tegelijkertijd overspoelen replica’s en ‘eigen merken’ de markt. Klassiekers in een goedkoper jasje. Stylisten die trends najagen omdat ze schaalbaar zijn. Meubels die ontworpen zijn om snel door te schuiven naar de volgende trend. Waardoor de vorige op straat belandt. Ironisch genoeg zijn veel meubels, zelfs in het hogere segment, inmiddels zo efficiënt en kostenbesparend geproduceerd dat ze nauwelijks nog te refurbishen zijn. Niet ontworpen op herstel. Niet houdbaar voor tweede levens. Zo stokt circulariteit. En belandt ambacht alsnog op straat.
 

APK-achtige service en een simpele rekensom

Gelukkig zijn er merken zoals Gelderland, Artifort, Vitra en ignore die hun klanten beloven ook na jaren nog goed voor hun bank te zorgen en soms zelfs eigen tweedekansmeubels aanbieden. Een APK-achtige service, die we bij de aankoop van een auto heel normaal vinden, blijkt bij sommige hoogwaardige designmeubelmerken verrassend ingewikkeld. Terwijl juist dit soort service laat zien waar een merk voor staat: zorg, verantwoordelijkheid en respect voor ontwerp en makers. Waarom is dit niet vanzelfsprekend bij merken die zeggen tijdloos te zijn en zich af te zetten tegen trends?

“Eén tijdloze high-end bank, één keer refurbishen, behoudt waarde en verhaal. Tien ‘goedkope’ banken over vijftig jaar kosten meer, financieel én cultureel”

En laat Meubelstoffeerderij.nl ons zien dat het zelfs bij gebrek aan support of binnen aftersales vanuit merken het wel degelijk anders kan. Dat veel designklassiekers wél te herstellen zijn. Dat de juiste keuze, en respect en liefde voor houdbaar design, werkelijk generaties mee kan. En dat investeren in één meubel waar je dagelijks je leven lang van geniet uiteindelijk zinvoller en waardevoller is dan om de paar jaar je trends aan de straat te zetten.

Een simpele rekensom zegt genoeg. Eén tijdloze high-end bank, één keer refurbishen, behoudt waarde en verhaal. Tien ‘goedkope’ banken over vijftig jaar kosten meer, financieel én cultureel.

Het verdwijnen van de ambacht

Wat mij misschien nog wel het meest raakt, is wat er onder dit alles ligt: het verdwijnen van ambacht uit ons bewustzijn. We zien steeds meer stylisten afstuderen en steeds minder ambachtlieden zoals meubelmakers, stoffeerders en restaurateurs. Generaties vakmanschap sterven langzaam uit en tradities verdwijnen. Zo blijft er steeds minder kennis over van hoe iets gemaakt is. En dus ook minder respect voor wat maken werkelijk betekent.

Daarom roep ik merken op zich hard te maken voor talent en ambacht, en verantwoordelijkheid te nemen voor wat zij verkopen. Zodat meubels niet alleen duurzaam heten, maar ook daadwerkelijk houdbaar zijn. Uit respect voor ambacht en voor origineel design dat met liefde is gemaakt en met diezelfde liefde hoort te worden doorgegeven, om generaties lang gekoesterd te mogen worden, omdat het ons ooit heeft geraakt.

En zolang we ontwerpen niet meer zien als ambacht, blijven meubels dingen. In plaats van dragers van tijd, levens en verhalen.

Dan kan ambacht en design weer houdbaar worden

Ik heb de afgelopen jaren een scherpe tweedeling gezien. High-end merken die hun ziel soms verliezen in de strijd met trends of die kiezen voor meer in plaats van houdbaar beter. En fast furniture dat schaamteloos kopieert zonder verantwoordelijkheid te dragen voor maker, materiaal of toekomst.

"En ik hoop dat wij weer durven kiezen met ons gevoel, voor iets dat we bij ons willen houden.."

Beide voelen voor mij steeds minder geloofwaardig. Ik gun ontwerpers die met passie creëren dat hun werk niet op straat eindigt of voor een prikkie wordt nagemaakt. Ik wens makers toe dat hun ambacht weer zichtbaar en waardevol wordt en dat ze zich veilig, beschermd en gerespecteerd mogen voelen bij merken. En ik hoop dat wij weer durven kiezen met ons gevoel, voor iets dat we bij ons willen houden, om er generaties van te genieten en niet omdat een trend het ons voorschrijft.

Dan kan ambacht en design weer houdbaar worden.

Heb jij een vooruitstrevend merk of winkel dat écht houdbaar kwalitatief hoogwaardig design verkoopt stuur ons jouw verhaal!

mail je verhaal

Beelden van ambacht bij het grof vuil:
Door de ogen en iPhone van Cieleke afgelopen half jaar in Amersfoort

Meer over onze missie lezen? klik hier!